Jak słyszymy: Budowa ucha

Ze względu na anatomię, w uchu wyróżniamy trzy części:   ucho zewnętrzne , ucho środkowe i ucho wewnętrzne . Tylko mała część ucha zewnętrznego jest widoczna na zewnątrz głowy.

the human auditory system

 


 

Ucho zewnętrzne

the pinnaUcho zewnętrzne to małżowina uszna, przewód słuchowy zewnętrzny i błona bębenkowa. Małżowina jest tą częścią ucha, którą możesz zobaczyć z boku swojej głowy. Zbiera (ogniskuje) ona dźwięki i kieruje je w głąb przewodu słuchowego – tak jak lejek. Małżowina odgrywa również pewną rolę w procesie lokalizacji dźwięków – ułatwia rozpoznawanie, z jakiego kierunku dochodzi do nas dźwięk.

Przewód słuchowy zewnętrzny jest korytarzem, którym dźwięk wędruje, aby w efekcie dotrzeć do błony bębenkowej. Korytarz ten ma około 26mm długości i 7mm średnicy – choć wymiary te różnią się nieznacznie międzyosobniczo.

Przewód słuchowy jest pokryty skórą, która w zewnętrznej jego części pokryta jest włoskami oraz gruczołami wydzielającymi woskowinę.

Błona bębenkowa składa się z trzech warstw i ma średnicę około 8 do 10mm. Jej działanie podobne jest trochę do działania membrany bębna, gdy uderza w nią dźwięk zaczyna drgać. Wibracje wywołane dźwiękiem przenoszone są do obszaru zwanego uchem środkowym.

Powrót do początku/rysunek ucha


Ucho środkowe

the ossicles with size referenceZa błoną bębenkową znajduje się przestrzeń wypełniona powietrzem, nazwana uchem środkowym. W jamie ucha środkowego rozciąga się łańcuch trzech malutkich kosteczek, łączących ucho zewnętrzne z wewnętrznym.

Zadaniem tych trzech, najmniejszych w ludzkim organizmie, kosteczek jest przenoszenie drgań błony bębenkowej do wewnętrznej (odbiorczej, sensorycznej) części ucha.

Ze względu na swój charakterystyczny kształt kosteczki te nazywają się: “młoteczek”, “kowadełko” i “strzemiączko”. Młoteczek przylega do wewnętrznej strony błony bębenkowej, tak aby przenosić jej drgania na pozostałe kosteczki.

W uchu środkowym znajdują się także dwa bardzo małe mięśnie: “mięsień strzemiączkowy” i “mięsień napinacz błony bębenkowej”. Utrzymują one kosteczki w uchu środkowym oraz kurczą się, gdy do ucha docierają głośne dźwięki, co powoduje naprężenie łańcucha kosteczek. Skurcz ten nazywany jest odruchem mięśni śródusznych (lub odruchem strzemiączkowym). Proces ten osłabia drgania wywołane przez zbyt głośne dźwieki i tym samym chroni odbiorczą część ucha przed dźwiękami o dużym natężeniu.

Jama ucha środkowego jest połączona z tylną częścią jamy ustnej poprzez trąbkę słuchową Eustachiusza. Przez większość czasu trąbka ta pozostaje zamknięta, ale otwiera się w momencie ziewania czy przełykania. Dochodzi wtedy do wyrównania ciśnienia powietrza pomiędzy uchem środkowym i otoczeniem. Jednakowe ciśnienie powietrza po obu stronach błony bębenkowej umożliwia jej optymalną pracę. Wiele ludzi doświadcza nieprzyjemnego uczucia w uszach podczas lotu samolotem i potrzebuje często ziewać, aby wyrównać ciśnienie w uchu środkowym.

Kiedy jesteśmy chorzy, trąbka słuchowa może zostać zatkana przez śluz czy też obrzęk. Wtedy powietrze i płyny zostają uwięzione wewnątrz ucha środkowego. Może to doprowadzić do tymczasowego pogorszenia słuchu oraz sprzyja rozwijaniu się bolesnej infekcji ucha. Taka sytuacja ma miejsce zwłaszcza małych dzieci, które są bardziej podatne na wystąpienie niedrożności trąbki.

Powrót do początku/rysunek ucha


Ucho wewnętrzne

the cochlea with size referenceUcho wewnętrzne składa się z ślimaka (związany ze zmysłem słuchu) oraz części przedsionkowej, która odpowiada za zmysł równowagi.

Ślimak jest małą strukturą, o spiralnym kształcie (podobnym do muszli), otoczoną tkanką kostną. Wypełniony jest płynami. Dźwięki rozchodzą się w płynie ślimakowym jak fale wywołane drganiami strzemiączka w “okienku owalnym”. Wewnątrz ślimaka znajduje się ważny organ nazwany narządem Cortiego, który składa się z kilku rzędów specjalnych komórek rzęsatych (słuchowych). Komórki te reagują na rozchodzące się w płynie ślimakowym fale i zamieniają je na impulsy elektryczne, które wędrują nerwem słuchowym do “kory słuchowej” w mózgu. Tam są one przetwarzane i identyfikowane jako dźwięki np. mowy czy odgłosy kroków.

Powrót do początku/rysunek ucha