Lokalizacja dźwięków

Człowiek posiada z natury dwoje uszu, które niezbędne są do lokalizowania otaczających nas dźwięków; byłoby to niemożliwe w przypadku posiadania tylko jednego ucha. Proces lokalizacja źródła dźwięku w przestrzeni następuje w wyniku analizy dźwięków docierających do ucha lewego i prawego, która ma miejsce w mózgu.
Powyższy rysunek przedstawia sytuację, w której dźwięk źródła (narratora) musi „przebiec” dłuższą drogę do prawego ucha słuchacza niż do ucha lewego, dodatkowo dźwięk jest nieco tłumiony przez jego głowę. Te różnice w czasie dotarcia do uszu i poziomach głośności są analizowane w mózgu, który dostarcza nam informacji o położeniu źródła dźwięku. Dodatkowo małżowina pomaga określić czy dźwięk dobiega do nas z przodu, z tyłu, poniżej czy sponad głowy.
Trudności w lokalizowaniu dźwięków są problematyczne, a w niektórych sytuacjach mogą prowadzić nawet do niebezpiecznych sytuacji (np. niedosłyszenia kierunku nadjeżdżającego samochodu). Kłopoty z lokalizacją rosną wraz z ubytkami słuchu: im większy ubytek, tym trudniej osobie niedosłyszącej określić kierunek z którego dobiega do niej dźwięk. Także rodzaj ubytku ma na to wpływ, np. osoby z przewodzeniowym ubytkiem słuchu doświadczają większych kłopotów z lokalizowaniem dźwięku niż te z ubytkiem odbiorczym podobnego stopnia. W jeszcze trudniejszej sytuacji są osoby z asymetrycznymi ubytkami słuchu, gdyż asymetria niedosłuchu dodatkowo pogarsza zdolności lokalizacyjne.
Lokalizacja dźwięku nie zawsze polepsza się wraz z zastosowaniem aparatów słuchowych. Opóźnienia wprowadzane przez analizę dźwięku przez aparat noszony na jednym uchu mogą spowodować, że kierunek padania fal dźwiękowych nie będzie przez mózg prawidłowo rozszyfrowany. Jednakże regularne użytkowanie aparatu może mózg „nauczyć” prawidłowej lokalizacji w warunkach użytkowania aparatu.
Lokalizacja dźwięku jest też uwarunkowana rodzajem używanego aparatu słuchowego. Dźwięk dobiegać musi do mikrofonu, który w przypadku np. aparatu zausznego leży tuż ponad małżowiną, co może utrudniać rozróżnianie dźwięków docierających z przodu i z tyłu użytkownika.